Հովհանես Թումանյանին մի ամերիկացի հարց է տվել , ի՞նչ տարբերություն եք գտնում հայերի և ամերիկացիների միջև : Թումանյանի պատասխանը ապշեցնող էր

Հիշեցնենք , որ այսօր ամենայն հայոց մեծ բանաստեղծ Հովհանես Թումանյանի ծննդյան օրն է: Հովհաննես Թադևոսի Թումանյանը ծնվել է 1869 թվականի փետրվարի տասնիննին ՝ Լոռվա Դսեղ գյուղում։ Գրել է բանաստեղծություններ, պոեմներ, բալլադներ, քառյակներ, պատմվածքներ , ակնարկներ, հեքիաթներ, հրապարակախոսական

հոդվածներ, կատարել է թարգմանություններ, մշակել է «Սասնա ծռեր» դյուցազնավեպի «Սասունցի Դավիթ» ճյուղը։ «Մի ամերիկացի հարց է տվել
Հ. Թումանյանին. -Ի՞նչ տարբերություն եք գտնում հայերի ու ամերիկացիների միջև:-Ամերիկացիները ծնվում են, ապրում են ու մեռbնում, իսկ հայերը ծնվում են, ապրում ու սպա նվում, –

պատասխանել է գրողը: Հ.Գ. ՂՈՉԱ՛Ղ ԿԱՑԵՔ (Թումանյանաբար) » . Աիդա Ներսիսյանի էջից 1877-1879 թ._ին Հ. Թումանյանը սովորել է Դսեղի ծխական դպրոցում։ 1879-1883 թթ սովորել է Ջալալօղլու (այժմ Ստեփանավան) նորաբաց երկսեռ դպրոցում: 1883 թ.-ից բնակվել է Թիֆլիսում: 1883-1887 թ.-ին սովորել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, բայց նյութական ծանր դրության

պատճառով 1887 թ.-ին կիսատ թողնելով ուսումը` աշխատել է Թիֆլիսի հայ եկեղեցական դա տարանում, այնուհետև Հայ Հրատարակչական միության գրասենյակում (մինչև 1893 թ.)։ 1893 թ.-ից աշխատակցել է «Աղբյուր», «Մուրճ», «Հասկեր», «Հորիզոն» գրական պարբերականներին:
1899 թ.-ին նրա նախաձեռնությամբ Թիֆլիսում ստեղծվել է «Վերնատուն» գրական խմբակը, որի

անդամներն էին Հովհաննես Թումանյանը, Լևոն Շանթը, Դերենիկ Դեմիրճյանը, Ղազարոս Աղայանը, Ավետիք Իսահակյանը, Նիկոլ Աղբալյանը ու ուրիշներ։ Որոշ ընդմիջումներով խմբակը գործել է մինչև 1908 թվականը: 1912 թ.-ին Թումանյանն ընտրվել է նորաստեղծ Հայ գրողների կովկասյան ընկերության նախագահ, իսկ 1918 թ.-ին՝ Հայոց հայրենակցական միությունների միության (ՀՀՄՄ)

նախագահ։ 1912-1921 թթ եղել է Հայ գրողների կովկասյան միության նախագահ։ Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո նախագահել է Հայաստանի օգնության կոմիտեն (1921-1922)։
1921 թ.-ի աշնանը Հ. Թումանյանը մեկնել է Կոստանդնուպոլիս՝ հայ գաղ թականների համար օգնություն գտնելու նպատակով։ Մի քանի ամիս

մնալով այնտեղ` նա վերադառնում է հիվան դացած։ Մա հացել է 1923 թ.-ին՝ Մոսկվայում։ Հ. Թումանյանի ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են մի շարք ֆիլմեր, ինչպես նաև ստեղծվել են Անուշ (1912) ու Ալմաստ (1930) օպերաները՝ հիմնված Թումանյանի ստեղծագործությունների վրա։